W rześki, wiosenny poranek 12 kwietnia 2026 roku stawiliśmy się w komplecie na peronie Dworca Głównego we Wrocławiu. Było nas piętnaścioro w wieku od 5 do około 80 lat, wszyscy uśmiechnięci z ochotą zajęliśmy miejsca w wagonie i ruszyliśmy w kierunku Zgorzelca. Pociąg Kolei Dolnośląskich błyskawicznie dotarł do stacji docelowej, momentami jadąc z prędkością 160 km/h, gdzie szybko (jak w Chebziach) przesiedliśmy się do pociągu kolei niemieckich i pojechaliśmy dalej przez Saksonię.
Planowo dojechaliśmy do stacji Dresden Hauptbahnhof i przemaszerowaliśmy szybkim krokiem na odległość około 1,6 km długą Prager Str., ważną ulicą handlową pełną sklepów, butików i marketów. Śpieszyliśmy się na spotkanie z naszym polskojęzycznym przewodnikiem panem Rafałem na placu Neumarkt pod pomnikiem Marcina Lutra. Po krótkim odpoczynku i wyregulowaniu oddechów ruszyliśmy na spacer po drezdeńskiej starówce, każdy ze słuchawką systemu nagłaśniającego Tour Guide przy uchu. System umożliwiał swobodne wysłuchanie wszystkich słów przekazywanych przez przewodnika w odległości do 80 m. W ramach spaceru „Królewskie Drezno” obejrzeliśmy i wysłuchaliśmy ciekawych opowieści o zabytkach: Neumarkt, Kościół Frauenkirshe, pałac Zwinger, Opera Sempera, Plac Teatralny, Plac Zamkowy, Zamek Rezydencyjny, Plac Turniejowy, Orszak Książęcy, Kościół Dworski. Wszystkie te obiekty znajdowały się blisko siebie, w obrębie historycznego Starego Miasta, więc zwiedzanie było łatwe i przyjemne.
Pierwszym obiektem zabytkowym jaki oglądaliśmy był Frauenkirche (Kościół Marii Panny) – kościół barokowy na Nowym Rynku, piękna, okazała budowla wykonana z piaskowca, odbudowana dopiero na początku XXI wieku.
Kościół Marii Panny (Kościół Mariacki) – barokowy luterański kościół – monumentalna świątynia to jeden z najbardziej znanych i rozpoznawalnych w Europie zabytków protestanckiej architektury sakralnej. Największy na świecie obok katedry w Strasburgu budynek wzniesiony z piaskowca, jego kopuła to
najokazalsza tego typu konstrukcja wykonana z kamienia wśród kościołów leżących na północ od Alp.
Kościół Mariacki wzniesiono w latach 1726–1743. Podczas II wojny światowej został w wyniku alianckich bombardowań miasta w lutym 1945 bardzo poważnie uszkodzony i zawalił się ostatecznie rankiem 15 lutego. Za czasów NRD pozostał trwałą ruiną służącą za pamiątkę okropieństw wojny. Dopiero w 1985 zdecydowano o jego rekonstrukcji, jednak prace rozpoczęto dopiero po upadku Muru Berlińskiego w 1989 r. 30 października 2005 r. kościół został ponownie konsekrowany i otwarty dla wiernych i turystów. Z pomnika wojny przeistoczył się w symbol pojednania. (na podstawie https://pl.wikipedia.org).
Następnie przechodziliśmy, prowadzeni przez naszego przewodnika, do kolejnych obiektów zabytkowych.
Zamek Rezydencyjny – zamek książąt Saksonii, przykład sztuki renesansowej i barokowej, znajdujący się na Starym Mieście w Dreźnie.
Obecny zamek ma 800-letnią tradycję. W 1471 wzniesiono obecne skrzydło zachodnie. Gdy Drezno stało się w 1485 roku stałą rezydencją władców, nastąpiła przebudowa średniowiecznego zamku w budowlę renesansową. W 1530 roku na wysokości bramy północnej został wzniesiony reprezentacyjny zamek mieszkalny, którego budowę zlecił książę Jerzy Brodaty. Dlatego też ta część kompleksu nazywana jest dzisiaj budowlą Jerzego, zaś wejście do budowli znane jest jako brama Jerzego. W 1547 roku zamek został ponownie rozbudowany w stylu renesansowym. Hans i Bastian Kramer stworzyli obiekt, nazwany później „Budowlą Moryca” oraz pozostałe skrzydła wokół dziedzińca.
W 1701 r. zamek częściowo spłonął. Do odbudowy August II Mocny zatrudnił znanych architektów i artystów, którzy m.in. stworzyli galerię sztuki niem. Grünes Gewölbe (pol. Zielone Sklepienie), której nazwa pochodziła od barwy, na którą pomalowano ściany pomieszczeń – malachitowej zieleni.
W nocy z 13 na 14 lutego 1945, w czasie alianckiego nalotu dywanowego na Drezno, zamek został zbombardowany i spłonął. Kilkufazowa odbudowa trwała do 2004. (na podstawie https://pl.wikipedia.org)
Zwinger – późnobarokowy zespół architektoniczny, zaliczany jest do najbardziej znaczących budowli późnego baroku w Europie.
Nazwa „Zwinger” pochodzi od położenia budynku, na obszarze, który niegdyś znajdował się pomiędzy zewnętrznymi i wewnętrznymi murami obronnymi.
Zwinger został zbudowany etapowo w latach 1709–1732 na zlecenie Augusta II Mocnego, elektora Saksonii, który w 1697 roku został wybrany na króla Polski. Król August II, słynący z zamiłowania do przepychu i luksusu, zlecił na podobieństwo pałacu w Wersalu budowę pałacu. Pöppelmann z pomocą rzeźbiarza Balthasara Permosera stworzył późnobarokowy reprezentacyjny kompleks z otwartym w kierunku późniejszego Placu Teatralnego dziedzińcem. Podczas bombardowania w 1945 roku Zwinger został prawie całkowicie zniszczony. Jego odbudowa rozpoczęła się jeszcze w tym samym roku. W 1951 roku otwarto dla zwiedzających dziedziniec
i pierwszą odbudowaną część kompleksu. Całość prac rekonstrukcyjnych została zakończona w 1963 roku.
Zwinger jest licznie zdobiony polskimi i saskimi symbolami związanymi z Augustem II Mocnym, królem Polski, wielkim księciem litewskim, elektorem Saksonii i arcymarszałkiem Świętego Cesarstwa Rzymskiego. Zdobienia:
- Pawilon Wałowy: kartusz z herbem I Rzeczypospolitej zwieńczony polską koroną królewską u szczytu fasady, niżej królewski monogram Augusta II;
- Brama Koronna: kartusz z herbem I Rzeczypospolitej na fasadzie oraz zwieńczenie bramy rzeźbami czterech polskich orłów i polskiej korony królewskiej;
- Pawilon Francuski, Pawilon Porcelanowy, Pawilon Niemiecki, Salon Matematyczno-Fizyczny (jednakowe zdobienia): kartusz z herbem I Rzeczypospolitej zwieńczony polską koroną królewską na szczycie fasady oraz kartusz z herbami Polski i arcymarszałka Cesarstwa i zwieńczenie polską koroną królewską od strony Bogengalerien z Pawilonami Miejskim i Wałowym;
- Pawilon Miejski: herb arcymarszałka Cesarstwa.
Od początku swoich dziejów Zwinger wykorzystywany jest do przechowywania
i prezentowania wartościowych eksponatów. Obiekt posiada bogate zbiory muzealne. Dużą część z nich stanowi kolekcja historycznych wyrobów porcelanowych, w których obecna jest zarówno chińska, japońska i koreańska porcelana sprzed wielu stuleci, jak i znane w całych Niemczech wyroby z Miśni. Ważną rolę odgrywa w nich również kolekcja dawnych przyrządów i eksponatów matematycznych, fizycznych, astronomicznych, geodezyjnych oraz meteorologicznych. Ponadto w Zwingerze znajduje się zbrojownia, w której prezentowane są egzemplarze bezcennych historycznych pancerzy, broni palnej i broni białej, a także oranżeria,
w której podziwiać można wiele gatunków egzotycznych roślin, sprowadzonych do Zwingeru przez króla Augusta II Mocnego. Wśród jej zbiorów znajdują się także insygnia Augusta II Mocnego.
W Zwingerze znajduje się także Galeria Obrazów Starych Mistrzów, w której mieszczą się bogate zbiory dzieł malarstwa europejskiego z okresu od XV do XVIII wieku, m.in. obrazy takich malarzy jak Tycjan, Rembrandt, Peter Paul Rubens czy Albrecht Dürer. (na podstawie https://pl.wikipedia.org)
Katedra św. Trójcy – świątynia katolicka usytuowana nieopodal rezydencji Wettynów na Starym Mieście w centrum Drezna, znana również w literaturze jako Kościół Dworski.
Kościół Dworski jest jedną z największych nowożytnych budowli sakralnych wzniesionych na terenie Saksonii. Świątynia w stylu późnego baroku została wzniesiona na zlecenie Augusta III Sasa przez włoskiego architekta Gaetano Chiaveriego w latach 1739–1751.
Podczas nalotu na Drezno 13–15 lutego 1945 kościół został zniszczony,
w wyniku runięcia większości dachów do wnętrza. Ocalała wieża i większa część dekoracji rzeźbiarskiej elewacji zewnętrznych. Odbudowa trwała do 1965 r.
Kościół składa się z trzech naw, przy czym nawy boczne są dwukondygnacyjne, wyższą kondygnację tworzą empory. Podobną strukturę mają ambity, dzięki czemu można nawę główną obejść zarówno idąc emporami, jak i dolną kondygnacją, pełniącą rolę obejścia procesyjnego. Nakryta sklepieniem kolebkowym z lunetami nawa główna zamknięta jest półkoliście zarówno po stronie ołtarzowej, jak chórowej. Nawy boczne są zakończone kaplicami.
W kryptach pod kościołem znajdują się sarkofagi członków dynastii Wettynów, królów Saksonii i Polski. Polscy monarchowie, królewicze i królewny spoczywają
w Starej oraz Wielkiej Krypcie. (na podstawie https://pl.wikipedia.org)
Opera Sempera – opera drezdeńska. W latach 1838–1841 wzniósł budowniczy Gottfried Semper królewski teatr dworski w kształcie rotundy wzorowanej na budowlach wczesnego renesansu włoskiego. Budynek przetrwał zaledwie 28 lat – spłonął 21 września 1869. W maju 1849 Gottfriedowi Semperowi zabroniono pobytu na terenie Królestwa Saksonii.
W roku 1871 rozpoczęto budowę nowego gmachu operowego. Przebywający za granicą Semper zgodził się zaprojektować nowy budynek. Budową kierował w latach 1871–1878 jego najstarszy syn Manfred.Budynek otrzymał bogatą dekorację rzeźbiarską. Obok wejścia stanęły postacie Goethego i Schillera, w bocznych wnękach elewacji postacie Szekspira, Sofoklesa, Moliera i Eurypidesa.
Podczas nalotu na Drezno w dniu 13 lutego 1945 budynek został zbombardowany i spalony. Po wojnie ruiny zabezpieczono prowizorycznie. Dopiero
w latach 1968–1976 wykonano prace studialne przygotowujące do odbudowy. Zdecydowano się powiększyć scenę i widownię, by sprostać wymaganiom nowoczesnej techniki teatralnej. Ograniczono liczbę miejsc siedzących do 1300, zapewniając jednak doskonałą widoczność i akustykę. Przy odbudowie zachowano architekturę według projektu Sempera. Dobudowano nowoczesny budynek mieszczący salę prób, pomieszczenia pomocnicze i administracyjne. 13 lutego 1985,
w czterdziestolecie zburzenia, na otwarcie opery wystawiono Wolnego strzelca Carla Marii von Webera.
Po zjednoczeniu Niemiec opera otrzymała oficjalny tytuł „Sächsische Staatsoper” (Saksońska Opera Państwowa). (na podstawie https://pl.wikipedia.org)
Orszak książęcy – malowidło ścienne zdobiące zewnętrzną ścianę gmachu „Langer Gang” ograniczającego od północy dziedziniec dawnego średniowiecznego kompleksu królewskiej rezydencji w Dreźnie.
Autorem malowidła jest artysta drezdeński, malarz historyczny i profesor tamtejszej Akademii Sztuk Pięknych – Wilhelm Walther. W początkowym etapie prac nad dziełem wykonał projekt na kartonie, a w latach 1872–1876 przeniósł malowidło na ścianę dziedzińca, stosując niezbyt już wówczas trwałą technikę sgraffito. Z uwagi na sławę, jaką dzieło zyskało przez lata swej obecności], by nie narażać go na niszczenie spowodowane szkodliwymi związkami węgla w atmosferze, w latach 1906–1907 przeniesiono je na ok. 25 000 ceramicznych kafelków miśnieńskiej porcelany. W celu dokładnego odtworzenia malowidła, bazowano na oryginalnych kartonach, na których Walther przedstawił swój projekt. Dzieło przetrwało nalot bombowy w 1945.
Malowidło stanowi największy na świecie ceramiczny obraz ścienny.
Ma 101,90 metrów długości i 10,51 metrów wysokości. Kafelki o rozmiarach
20,5 × 20,5 centymetrów zajmują łącznie powierzchnię ponad 1000 m², a całość stanowi znaczące świadectwo sztuki malowania na kafelkach porcelanowych
i zajmuje ważne miejsce w dziejach sztuki miasta. (na podstawie https://pl.wikipedia.org)
W kolejnym kroku przeszliśmy mostem Augusta na drugi brzeg Łaby, aby obejrzeć okazały, pozłacany (0,5 kg złota) pomnik Augusta II Mocnego (Złoty Jeździec).
Most Augusta, znany także jako Most Fryderyka Augusta – najstarszy most łączący brzegi Łaby. Bezpośrednio łączy obszary Starego i Nowego Miasta, które do XVI wieku stanowiły samodzielne części miasta.
Złoty Jeździec – pomnik konny Augusta II Mocnego na Rynku Nowomiejskimw Dreźnie, odsłonięty 26 listopada 1736.
Rzeźba przedstawia elektora Saksonii i króla Polski Augusta II Mocnego jako rzymskiego cesarza w zbroi łuskowej siedzącego na koniu lipicańskim. Cokół jest ozdobiony herbem Polski z okresu panowania Wettynów, monogramem króla oraz inskrypcjami po łacinie. (na podstawie https://pl.wikipedia.org)
Po prawie trzygodzinnym spacerze po zabytkowym, historycznym starym mieście Drezna poczuliśmy się trochę zmęczeni, ale pełni wrażeń i doznań. Większość uczestników wycieczki była ogromnie zaskoczona tak dużą ilością pięknych zabytków, zwłaszcza barokowych, w Dreźnie, w końcu niedaleko od naszej zachodniej granicy, a także ich klasą i znaczeniem dla kultury europejskiej. Miłym i budującym aspektem były dla nas również wszędzie obecne elementy symboliki polskiej i polskich królów Augusta II i Augusta III oraz dynastii Wettynów.
Serdecznie podziękowaliśmy przewodnikowi za przekazanie interesujących informacji na temat zabytków, tradycji i życia codziennego Drezdeńczyków w sposób bardzo przystępny.
Aby zregenerować siły poszliśmy do typowej niemieckiej restauracji, gdzie posmakowaliśmy niemieckiego tradycyjnego jedzenia i spróbowaliśmy regionalnego piwa (pszeniczne było dobre). Do Wrocławia wróciliśmy koleją w dwóch grupach, jedna wcześniej, druga później.
Uważam, że w najbliższym czasie powinniśmy wybrać się do Drezna jeszcze raz, aby obejrzeć barokowe wnętrza Zamku Rezydencyjnego i Pałacu Zwinger oraz znajdujące się tam ekspozycje i wystawy. A może wybierzemy się na spektakl do Opery Sempera? Do zobaczenia.
Waldemar Maliszewski